Rotterdam Centrum (Blijdorp)

Noorderlicht - Prinsekerk

Niels de Jong

Sinds 2007 ben ik in Rotterdam werkzaam. Eerst bij De Samaritaan en vanaf 2012 bij Noorderlicht. Bij Noorderlicht profiteer ik van mijn gegroeide netwerk in de stad en de lessen die ik bij De Samaritaan heb geleerd. Ik voelde me zowel in 2007 als in 2012 geroepen voor Rotterdam. Ik heb het vermoeden dat God me hier ook voorlopig wil houden. Met ons gezin (mijn vrouw en 3 kinderen) voelen we ons goed thuis in de stad.

Zie voor meer informatie: www.uitonverwachtehoek.nl 

Context
In Rotterdam-Noord – de woonwijk aan de noordkant van Rotterdam CS – is in 2012 Noorderlicht van start gegaan. Het moet leiden tot een zelfstandige gemeente binnen hervormde gemeente Rotterdam-Centrum. Het is een gemeentestichtingsproject. 

Recente geschiedenis
Er was eens een bevlogen missionair predikant, met een paar geestverwante vrijwilligers. Ze begonnen met de zegen van de algemene kerkenraad van de Protestantse gemeente te Rotterdam missionair pionierswerk. Nu, vier jaar later, komen ze wekelijks bijeen met circa 180 bezoekers, onder wie veel twintigers en dertigers zonder christelijke achtergrond. Het klinkt als een sprookje, al spreken ze zelf liever over een wonder. Begin deze maand werden vier ambtsdragers bevestigd: twee ouderlingen, één ouderling-kerkrentmeester en één diaken.
‘Dit is een grote stap in de richting van een zelfstandige gemeente’, zegt Niels de Jong, predikant van de ‘missionaire oefenplaats’ van de IZB. ‘We hoeven nu bij bijzondere diensten – avondmaal-, doop- en belijdenisdiensten geen ambtsdragers van omliggende wijkgemeenten te 'lenen'.’ Om echt als zelfstandige gemeente te functioneren heeft de gemeente tenminste acht ambtsdragers nodig en moet ze ook qua financiën op eigen benen staan.
Niels woont in de voormalige kosterswoning van de Prinsekerk, een monumentaal gebouw, vlakbij het Centraal Station in Rotterdam, in de dichtbevolkte wijk ‘Blijdorp'. Aan de leeftijdsopbouw is de trend af te lezen dat jongeren na hun studie graag in de grote stad blijven ‘hangen'; veel twintigers en dertigers, yuppen (young urban professionals) en dinky's (double income, no kids). Maar dit relatief hoge aantal jongeren weerspiegelde zich vier jaar geleden niet in de kerkbanken van de Prinsekerkwijkgemeente. 'Ten tijde dat Noorderlicht startte was er een wijkgemeente actief in de Prinsekerk die al decennia met terugloop en veroudering had te maken. Deze wijkgemeente heeft vanaf begin Noorderlicht alle ruimte gegeven en tot op de dag van vandaag is er een goede samenwerking tussen beide gemeenten.'
Hij had het vanuit zijn ooghoeken kunnen vaststellen, want tussen 2007 en 2012 werkte hij als missionair predikant één stadswijk verderop, in ‘De Samaritaan’. Ook die gemeente had een jarenlange neergang gekend, tot een kritisch minimum van 50 kerkgangers. Maar mede dankzij het commitment van een groep studenten, die na hun studie in de stad bleven wonen, bloeide de gemeente weer op. Vanaf 2007 werd de IZB betrokken bij de gemeente en werd er ook een missionaire slag gemaakt. De Samaritaan werd één van de vijf stadskerken uit een onderzoek dat Niels schreef over Young Urban Protestants: gemeenten waarvan meer dan de helft van de kerkgangers bestaat uit twintigers en dertigers.
Aanvullen De Prinsekerk in Blijdorp ligt precies tussen twee bloeiende stadskerken uit het YUP-onderzoek; naast De Samaritaan ook de Pelgrimvaderskerk (Delfshaven). Maar zegen laat zich niet kopiëren. Er is ook geen ‘succesformule', zoals Niels al schreef in het YUP-onderzoek: ‘Er zijn geen trucs en tips die even snel toegepast kunnen worden. De gemeente van God is niet ‘maakbaar'.' Met een kleine groep vrijwilligers, twintigers, is hij in 2012 begonnen. ‘In goed overleg met de bestaande wijkgemeente en met betrokkenheid van de Algemene Kerkenraad. Er is geen sprake van ‘concurrentie'; eerder zoeken we elkaar aan te vullen. De kerk en het aantal omwonenden zijn groot genoeg voor twee verschillende vormen van kerk-zijn. En daarbij: ze hebben er alle begrip voor dat wij het over een andere boeg gooien.'
Eerst waren er tweewekelijkse samenkomsten, sinds augustus vorig jaar wekelijks. Er komen circa 180 bezoekers, onder wie heel veel twintigers en dertigers. Niels: ‘Een groot aantal van de kerkgangers, zeker een derde, heeft geen christelijke achtergrond of ging al jaren niet meer
naar de kerk. Verder hebben we veel ex-studenten en christenen die nieuw in Rotterdam zijn komen wonen. Op de een of andere manier vinden zij makkelijker aansluiting bij onze gemeente dan bij bestaande gemeenten.’
Pastorale medewerkers Wat begon als een ‘experiment’, is langzaam uitgegroeid tot 'iets waar de stekker niet meer uit kan', zoals een lid van de stuurgroep zondag 6 september in de dienst zei. Niels: ‘We zijn dankbaar en blij dat deze stap gezet is en dat vier mensen deze verantwoordelijkheid hebben willen nemen. Alle vier waren ze al een tijd lid van het leiderschapsteam. Bovendien zijn er in de dienst ook nog eens 6 pastorale medewerkers voorgesteld, die beschikbaar zijn om met mensen 'te praten, mee te denken en mee te bidden.'
Geheim Op zoek naar het ‘geheim’ van de groei, zegt Niels dat hij van (nieuwe) gemeenteleden terughoort dat ze het waarderen dat in de preken expliciet wordt ingegaan op de relevantie van het geloof voor het dagelijks leven, voor het werk, hun relaties. ‘Dat is zeker voor veel jonge mensen een belangrijk issue, merk ik. Ze waarderen het dat de preken en activiteiten hen daarbij behulpzaam zijn. Discipelschap, leerling-zijn en leerling-maken, dat zijn belangrijke thema’s in onze gemeente.’
De gemeente bestaat overigens niet louter uit hoogopgeleide yuppen. ‘Ik wil niet alleen met interessante hippe mensen zijn, maar ook in het Galilea van Rotterdam’, zei Niels ooit in een interview. Ook outcasts vinden een thuis in de gemeente. Zoals Hilbert (56), jarenlang voor velen een bekende Rotterdamse dak-en thuisloze. ‘Na tien maanden voorbereiding werd hij gedoopt en deed belijdenis. ‘Mijn hele leven heb ik opgebiecht. Stap voor stap heb ik mijn oude leven achter me kunnen laten.’ Leon (24) ging hem voor. ‘Ik vond er een gemeenschap die bij me past. Gastvrij, zonder opgeheven vingertje.’ Noorderlicht combineert een solide inhoud met een prettige, eigentijdse manier van met elkaar omgaan, zegt Jurek, (29), die in 2014 werd gedoopt. ‘En dingen worden gedaan omdat mensen denken dat er nú behoefte aan is, niet omdat we dat altijd al zo gedaan hebben.’

www.noorderlichtrotterdam.nl

 

Links

www.noorderlichtrotterdam.nl

twitter: N00rderlicht

ook present op Facebook

In het voorjaar van 2012 is ds. Niels de Jong met zijn gezin verhuisd. De verhuiswagen moest exact 1 kilometer rijden. Maar daarmee ging voor de missionair predikant in Rotterdam een heel nieuwe wereld open. Een nieuw IZB-pioniersproject in stadswijk ‘Blijdorp'.

De nieuwe woonomgeving bevindt zich bijna letterlijk onder het dak van de kerk. Het is de voormalige kosterswoning van de Prinsekerk, een monumentaal gebouw, vlakbij het Centraal Station in Rotterdam, in de dichtbevolkte wijk ‘Blijdorp'. Aan de leeftijdsopbouw is de trend af te lezen dat jongeren na hun studie graag in de grote stad blijven ‘hangen'; veel twintigers en dertigers, yuppen (young urban professionals) en dinky's (double income, no kids). Maar dit relatief hoge aantal jongeren weerspiegelt zich niet de kerkbanken van de Prinsekerkwijkgemeente. Integendeel. Naar een reguliere kerkdienst komen ca. 50 bezoekers, veelal ouderen. ‘De gemeente heeft de aansluiting bij alle veranderingen in de buurt gemist', constateert Niels.

In het onderzoek Young Urban Protestants beschreef Niels de Jong al eerder enkele opbloeiende stadsgemeenten, waaronder ook De Samaritaan. Deze gemeente, waar Niels sinds 2007 werkte, kende jarenlange neergang tot in de jaren '90 tot een 50 kerkgangers. Maar mede dankzij het commitment van een groep studenten, die na hun studie in de stad bleven wonen, bloeide de gemeente weer op. Vanaf 2007 werd de IZB betrokken bij de gemeente en werd er ook een missionaire slag gemaakt. De Samaritaan groeide uit tot een van de vijf stadskerken uit het onderzoek naar Young Urban Protestants (gemeenten waarvan meer dan 50% van de kerkgangers bestaat uit twintigers en dertigers).

Aanvullen
De Prinsekerk in Blijdorp ligt precies tussen de twee bloeiende stadskerken uit het YUP-onderzoek; naast De Samaritaan ook de Pelgrimvaderskerk (Delfshaven). Maar zegen laat zich niet kopiëren. Er is ook geen ‘succesformule', zoals Niels al schreef in het YUP-onderzoek: ‘Er zijn geen trucs en tips die even snel toegepast kunnen worden. De gemeente van God is niet ‘maakbaar'.'
Met een kleine groep vrijwilligers, twintigers, is hij dit voorjaar begonnen. ‘In goed overleg met de bestaande wijkgemeente en met betrokkenheid van de Algemene Kerkenraad. Er is geen sprake van ‘concurrentie'; eerder zoeken we elkaar aan te vullen. De kerk en het aantal omwonenden zijn groot genoeg voor twee verschillende vormen van kerk-zijn. En daarbij: ze hebben er alle begrip voor dat wij het over een andere boeg gooien.'

Kerngroep
Tijdens Pasen was er de eerste publieke samenkomst. ‘Sindsdien hebben we contact gekregen met zo'n 30 mensen die nauw bij de ontwikkeling van het project betrokken willen zijn, die willen meebidden, financiële ondersteuning geven, de schouders eronder willen zetten. Het betreft vrijwel alleen maar mensen die tot nu toe kerkelijk ‘dakloos' waren of gewend waren hier en daar wat te ‘shoppen'. Het is mooi om te constateren dat we geen leden van andere gemeenten wegkapen. Behalve de kerngroep van 30 mensen, is er al een brede rand van ca. 50 mensen die van tijd tot tijd als bezoeker betrokken is bij de samenkomsten of bij doordeweekse activiteiten. Een veelbelovende start', aldus Niels. De frequentie van de zondagse diensten wordt opgevoerd van één naar twee keer per maand.
‘Noorderlicht' heet het project; een samentrekking van ‘licht' en ‘Noord', de naam van de deelgemeente waarin de kerk staat. ‘Noorderlicht wil een gemeenschap zijn van mensen die Jezus Christus navolgen en zo van betekenis zijn voor de bewoners in en rond Blijdorp.

Midsize-groepen
Kenmerkend voor het plan is de gedifferentieerde aanpak. ‘Niet langer one size fits all', in termen van Niels. Naast de grote kring - op zondagmorgen, 11.30 uur - en de kleine kring - de bijbelstudie- en gebedsgroepen aan huis - wordt er geëxperimenteerd met een netwerk van mid-size-groepen. Middelgrote groepen, van 20-40 mensen, met een eigen aanbod voor uiteenlopende doelgroepen, op verschillende tijdstippen en met uiteenlopende mate van betrokkenheid. Bijv. een groep voor twintigers, voor mensen die veel hebben met muziek, voor stiltevieringen, voor diaconaal werk, voor moeders, etc.

De visie is dat er een zelfstandige gemeente ontstaat, met allerlei mensen die nu (nog) niet betrokken zijn bij het geloof in Jezus Christus en de kerk.

Financiën

Dankzij de ruimhartige steun van enkele grote giftgevers kon een belangrijk deel van de plannen voor ‘Noorderlicht' worden gefinancierd. Om de begroting rond te krijgen, is nog € 20.000 nodig.

Naast zijn werk voor ‘Noorderlicht' is Niels betrokken bij een plan om in de Prinsenkerk een ‘stadsklooster' te vestigen, ‘een plek van spiritualiteit, maatschappelijke betrokkenheid en toerusting'. Het klooster zou een goede aanvulling kunnen zijn op het aanbod van de wijkgemeente en het project Noorderlicht.

Website van het project: www.noorderlichtrotterdam.nl

Website van Niels de Jong: www.uitonverwachtehoek.nl

« terug naar projecten